رهبر شهید انقلاب، ظرفیت بازی برای روایت جنگ را زودتر شناختند به گزارش کادو دونی، مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری اظهار داشت: در بازیهای تیراندازی، قهرمان بودن صرفا به این معنا نیست که کسی همه را بکشد؛ بلکه قهرمانی است که دغدغه های اخلاقی دارد. خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، مائده سادات مرویان حسینی: در سالهای اخیر، بازیهای ویدئویی دیگر فقط ابزاری برای سرگرمی و پر کردن اوقات فراغت نیستند؛ رسانه ای تعاملی هستند که می توانند مخاطب را ساعت ها با یک جهان داستانی، شخصیت ها و داستانهای خاص همراه کنند. همین خاصیت سبب شده که بازیها به رسانه ای اثرگذار برای روایت تاریخ، فرهنگ و حتی جنگ و مقاومت تبدیل شوند. ظرفیتی که سال ها پیش هم مورد توجه رهبر شهید انقلاب قرار گرفت و ایشان بر تبدیل حوادث و خاطرات دوران دفاع مقدس به بازیهای کامپیوتری تاکید کردند.روایت جنگ در بازی صرفاً به معنای ساخت یک بازی تیراندازی و قرار دادن مخاطب در میدان نبرد نیست. بازی می تواند با استفاده از ژانرهای مختلف، از ماجراجویی و داستان محور گرفته تا استراتژیک و شهرسازی، بخشی از تاریخ، شخصیت ها، انتخاب ها و ارزش های در رابطه با جنگ و مقاومت را به مخاطب منتقل کند. تجربه بازیهای پرمخاطب جهان هم نشان داده است که این رسانه می تواند در کنار سرگرمی، بر نگاه و برداشت مخاطب از یک رویداد یا حتی یک کشور و فرهنگ اثر بگذارد.با وجود این ظرفیت، یکی از مسایل اساسی در تولید بازیهای در رابطه با دفاع مقدس و مقاومت، چگونگی حمایت و سرمایه گذاری است. بازی برعکس خیلی از محصولات فرهنگی، بعد از انتشار به پایان نمی رسد و برای حفظ مخاطب، بروزرسانی و توسعه نیاز دارد. بنابراین، مدلهای سنتی سفارش و تحویل محصول نمی توانند الزاماً پاسخگوی نیازهای این صنعت باشند. از طرف دیگر، میزان شناخت سیاست گذاران و دستگاه های حاکمیتی از ماهیت بازی و نحوه سرمایه گذاری در آن هم بازهم محل بحث است. در همین زمینه، درباره ی ظرفیت بازیهای کامپیوتری برای روایت جنگ و مقاومت، تأکیدات رهبر شهید انقلاب، وضعیت تولید بازیهای دفاع مقدس و مقاومت، مدل مناسب سرمایه گذاری و نقش دستگاه های حاکمیتی در پشتیبانی از این صنعت، با محمد حاجی میرزایی، مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری، گفتگو کردیم.* رهبر شهید انقلاب در یکی دو مورد از سخنرانی های خود بر استفاده از ظرفیت بازی سازی برای روایت جنگ تاکید کرده بودند. ایشان می فرمودند که حوادث و خاطرات دوران دفاع مقدس را به صورت بازیهای کامپیوتری دربیاوریم. به نظر شما چرا ایشان بر این امر تاکید داشتند؟ آیا تاثیر بازی دراین خصوص به اندازه کتاب و فیلم سینمایی است یا بیشتر و کمتر؟ایشان بر همه رسانه های مختلف تاکید داشتند. به شکل خاص، تأکیدی که بر کتاب و شعر داشتند، سابقه بسیار بیشتر و طولانی تری دارد، اما در هر صورت، بازیهای ویدیویی یک رسانه نسبتاً جدیدتر هستند که در سالهای اخیر جدی شده است. تأثیرگذاری بازیهای ویدیویی به چند دلیل می تواند بیشتر باشد. یکی از دلیلهای اینست که در بین تمام رسانه های فراگیر ما، بازی تنها رسانه ای است که ماهیت تعاملی دارد. یعنی در کتاب، فیلم، موسیقی و پویانمایی، ما مخاطب منفعل هستیم، اما در بازی شما تعامل دارید؛ این مسئله در بازیها می تواند بسیار جدی تر اثرگذار باشد.مسئله دیگر اینست که زمانیکه افراد با این رسانه درگیر هستند، مدت زمان بسیار بیشتری را با آن سپری می کنند. فیلم و موسیقی مدت زمان محدودی دارند. شما حتی اگر یک فیلم را خیلی دوست داشته باشید، ممکنست سه یا چهار بار آنرا ببینید و در نهایت شاید هشت ساعت با آن درگیر باشید، اما ما بازی هایی داریم که مخاطب بالاتر از ۱۰۰ ساعت از زمان خودرا با آن بازی ارتباط دارد. اگر آن بازی بخواهد، بتواند و این هدف را داشته باشد که اثرگذار باشد، می تواند تأثیرات بسیار جدی تری داشته باشد.مسئله ظرفیت اثرگذاری بازیهای ویدئویی، از ذهن پویای رهبر شهید انقلاب می آید که این رسانه را شناختند و مانند خیلی از موضوعات دیگر در حوزه های مختلف فرهنگی و اجتماعی، بسیار جلوتر از مسؤلان و متفکران کشور درباره ی این مسئله هم هم رهنمود دادند و هم تذکر دادند که کارها با سرعتی که لازم است انجام نشده و این حوزه جدی گرفته نشده است. بخصوص این که در کشور ما یک نگاه سنتی هم وجود داشت که بازی را فقط چیزی برای سرگرمی می دانستند و نهایت صحبتی که درباره ی بازی می شد، درباره ی اوقات فراغت سالم بود؛ یعنی اوقات فراغتی که فقط صدمه زننده نباشد.اما در جهان از بازی برای موضوعات مختلف تربیتی، فرهنگی و آموزشی استفاده می شود. باتوجه به فرمایش ها و رهنمودهایی که ایشان داشتند، راه برای ما باز بود که در بخش های مختلف فرهنگی کشور، که دغدغه های فرهنگی دارند، بتوانیم با استفاده از این رهنمودها این گفتمان را جا بیندازیم که بازیهای ویدیویی می توانند ابزار مهمی برای کارهای رسانه ای باشند. تاکید خاصی هم که ایشان بر دفاع مقدس، مسئله جنگ و روایت جنگ داشتند، بسیار عالی با بازی تطبیق پیدا می کند؛ چونکه یکی از سبک های بسیار پرطرفدار و مهم بازی ها، که می توان گفت حتی یکی از دلیلهای گستردگی بازیهای ویدیویی ورود به این سبک ها بوده، سبک بازیهای جنگی است.البته منظور فقط بازیهای تیراندازی اول شخص یا سوم شخص نیست؛ بلکه بازیهای استراتژیک و بازیهای ماجراجویی مختلفی هم با موضوع جنگ ساخته شدند. به سبب ماهیت هیجان انگیز و رقابتی این سبک از بازی ها، در خیلی از نقاط دنیا از آنها بعنوان ابزاری برای بسط نفوذ و دیپلماسی فرهنگی استفاده می شود.ما بازیهای جنگی بسیار زیادی داریم که در آنها بازیکنان در نقش ارتش کشورهای مختلف، در داستان های واقعی یا تخیلی، وارد جنگ می شوند. جدا از این که سرگرم می شوند و رقابت می کنند و با یکدیگر به صورت دوستانه رقابت دارند، تاثیری که منِ بازیکن وقتی در نقش یک سرباز آمریکایی یا یک سرباز اروپایی در یک جنگ قرار می گیرم، بسیار قابل توجه است.این جنگ ممکنست حکایتی از جنگ جهانی اول و دوم باشد یا جنگ های تخیلی مربوط به آینده که در آن تهدیدی زمین را دربر گرفته و ارتش آمریکا تلاش می کند آنرا حل کند. یا داستان های سیاسی باشد که یک دفعه در اکراین، یک دفعه در ایران، یک دفعه در ونزوئلا و یک دفعه در چین اتفاق می افتد و همه آنها در خدمت این روایت هستند که ارتش آمریکا می تواند وارد شود و بی عدالتی ها و ظلم هایی را که در جهان وجود دارد، حل کند.* یعنی کشورهای دیگر در این مورد پیشرو بودند و خیلی زودتر وارد این حوزه شدند.بله. بعنوان مثال، بازی «DOOM» یکی از اولین بازی هایی بود که در بازیهای ویدیویی بسیار فراگیر شد و از بازیهای سه بعدی و تیراندازی بود. البته داستان آن تخیلی بود، اما کم کم سبب شد این سبک بازیها جدی تر شوند و خیلی از کشورها، بخصوص آمریکا، از این ظرفیت استفاده کردند.اگر لیست بازیهای پرطرفدار جهان را نگاه نماییم، غیر از بازیهای ورزشی، مانند بازی هایی که برای فوتبال و رشته های ورزشی ساخته می شوند، در اصل همیشه رتبه های اول، دوم یا سوم به بازیهای جنگی اختصاص دارد. در خیلی از نقاط دنیا از این ابزار استفاده می نمایند تا روایت خودشان را از درگیری هایی که در جهان وجود دارد، عرضه کنند و تلاش کنند بازیکنان در سرتاسر دنیا، در نقش آن سرباز، جهان بینی را که آنها دارند به شکل بسیار غیرمستقیم درک کنند.* وقتی از روایت جنگ در بازیهای ویدئویی صحبت می نماییم، منظور دقیقاً چیست؟ این که در یک بازی جنگی، بازیکن را صرفاً در محیط نبرد قرار داد، می تواند روایت گر جنگ و مفاهیم آن باشد، یا برای اثرگذاری بیشتر، باید داستان، شخصیت پردازی و انتخاب های بازیکن هم در آن نقش داشته باشند؟ببینید، اولاً ژانر جنگ بسیار گسترده است. ما هم اکنون یک بازی داریم به نام «آناتومی یک انقلابی». این بازی در «رویداد بازیهای مقاومت» سال قبل ما انتخاب|شد و استودیو مهوا این بازی را برای سرمایه گذاری انتخاب نمود و درحال ساخته شدن است. ژانر این بازی ماجراجویی است و اصلاً مبارزه و جنگ ندارد.این بازی درباره ی میرزا کوچک خان است و برعکس آن چه ممکنست تصور کنید، قرار نیست بازیکن صرفاً در نقش میرزا کوچک خان، تفنگ به دست بگیرد و در جنگلهای گیلان به دنبال دشمنان بگردد و آغاز به جنگیدن کند. این شخصیت با مردم محلی آنجا صحبت می کند، مشکلات آنها را می فهمد، دغدغه های عدالت در او شکل می گیرد، انتخاب هایی انجام می دهد و تلاش می کند آدم ها را متحد کند.مسئله بعدی هم همین است که حتی در بازیهای اکشن و تیراندازی، اگر بخواهیم اثرگذار باشیم، صرف این که یک تفنگ دست مخاطب باشد و هر جنبنده ای را بکشد، ماجرا شکل نمی گیرد. قهرمان بودن فقط به این معنا نیست که کسی همه را بکشد؛ بلکه قهرمانی است که دغدغه های اخلاقی دارد.وقتی بازیکن با یک آدم واقعی مواجه می شود، در اینجا احساس می کند که داستان واقعی است، به این روایت اعتماد می کند و با آن همذات پنداری می کند. افتخار می کند که در نقش آن آدم بازی می کند، دوست دارد پوسترش را به دیوار بزند، عروسکش را داشته باشد، روی میزش بگذارد، در موردش بنویسد و طرفدارش شود. این نشان داده است که آن کار توانسته اثرگذاری خودش را داشته باشد و هدفش هم در نهایت رسیدن به همین بوده است.ما گاهی در بازیهای خودمان یکی از این دو طرف را می بینیم. من خاطرم هست در دهه ۹۰ یک بازی درباره ی حاج قاسم فرستادند بنیاد و انتظار حمایت هم داشتند، اما یک بازی خارجی را برداشته بودند، کاراکترش را تغییر داده و حاج قاسم شده بود و در سوریه در شهر راه می رفت و هر جنبنده ای را با تیر می زد و جلو می رفت. خب، این هیچ پیامی از عمق این شخصیت نمی تواند به مخاطب ما بدهد. این شبیه ترمیناتور می شود؛ یعنی آدمی که آمده و می خواهد همه را بکشد و زورش زیاد است. به او تیر می زنند، دیرتر می میرد، اما بطورمثال قوی است. این می تواند حتی اثر عکس هم داشته باشد. از جانب دیگر، ممکنست بازی داشته باشیم که پیام در آن جدی باشد، اما بخش سرگرم کنندگی را نداشته باشد.مسئله، جمع شدن هر دو موضوع در کنار یکدیگر است؛ یعنی هم جذابیت و سرگرم کنندگی بازی و میزان طراحی درست گیم پلی و هم داستانی که عمق شخصیت را نشان دهد. وقتی این دو در یک حد معقولی در کنار یکدیگر وجود داشته باشند، بازی هم می تواند اثرگذار باشد و هم برای مخاطب عام جذاب باشد.* باتوجه به این توضیحات، وضعیت تولید بازی با موضوع دفاع مقدس و جنگ، در سالهای اخیر چه طور بوده؟ آیا بازی سازان ایرانی توانستند روایت مناسبی از هشت سال دفاع مقدس و همین طور جنگ های اخیر تولید کنند؟از سال قبل تا حالا، من خبر دارم که تعدادی بازی درحال ساخت هستند؛ هم درباره ی جنگ ۱۲روزه، همین طور بازی هایی با تأکید بر مقاومت درباره ی غزه و هم یکی دو بازی درباره ی دفاع مقدس. اما مسئله ای که ما خیلی با مسؤلان مختلفی که بودجه ای برای این کار داشتند، مطرح می کردیم این بود که پروسه تولید بازی با تولید بقیه محصولات متفاوت است و این دانش در خیلی از جاها وجود ندارد.ما در فیلم، پویانمائی و کتاب، بعد از آن که محصول تمام می شود، دیگر نیاز به تولیدکننده نداریم. ناشر می تواند فردی جدا از تولیدکننده باشد و برود آن فیلم را بفروشد، اکران کند یا پویانمایی یا کتاب را منتشر کند. درباره ی هرکدام از محصولات فرهنگی غیر از بازی، در این مدلها، مسؤلان ما به مهارت هایی رسیدند و روشهای آنرا بلد شدند؛ این که قرارداد چه طور باید بسته شود، چه حقوقی را به تولیدکننده بدهیم، چه حقوقی را به صاحب اثر بدهیم، چه حقوقی دست سرمایه گذار باشد، و چه طور پیش برویم.بازی تفاوتش اینست که یک محصول زنده است. زمانیکه نسخه قابل عرضه بازی ایجاد می شود، شاید بطورمثال یک سوم کار تمام شده باشد. هیچ بازی بدون این که تیم سازنده همراه بازی باشد، موفق نمی گردد. شما هم اکنون پرفروش ترین بازیهای داخل فروشگاه های امروزی ایران را درنظر بگیرید. اگر دسترسی تولیدکننده را یک ماه از آن بازی بگیرید و نتواند بروزرسانی جدیدی عرضه نماید، می توانید ببینید که بازی آغاز به افت درآمد می کند.این مسئله را در بخش خصوصی می دانند، اما در حاکمیت این دانش هنوز شکل نگرفته است. البته عمدی هم در کار نیست. بدین سبب است که مدل سرمایه گذاری در محصولات سنتی مانند سینما، پویانمایی و کتاب به صورت دیگری بودند. قراردادهای بازی در مدل سنتی، با تحویل محصول تمام می شود. برای همین ما بازیهای زیادی داریم که شاید پتانسیل تبدیل شدن به یک بازی خوب را داشته باشند، اما چون قراردادشان تمام شده، آن بازی به هدف نمی رسد.بعد از آن، تیم از هم می پاشد، قراردادشان تمام می شود یا سراغ کار دیگری می روند و یا اصلاً تیم ها در گروههای دیگری پخش می شوند. هرچند شما یک بازی دارید و آنرا منتشر می کنید اما هفته بعد می فهمید که باید بطورمثال قدرت این کاراکتر متعادل شود، قدرت آن کم و قدرت دیگری زیاد شود، میزان امتیاز این مرحله تغییر کند یا یک باگ در مرحله ای وجود دارد. بعد می خواهید اینها را حل کنید، اما تیم دیگر وجود ندارد و قراردادش تمام شده است.اگر بخواهید تیم جدیدی بیاورید، آنها نمی دانند در آن محصول چه خبر است، چون با کد، برنامه نویسی و مسایل فنی طرف هستید و هیچ کس نمی تواند کد فرد دیگری را مانند خود او بفهمد و به آن کمک نماید. بودجه هم که تمام شده و دیگر بودجه ای برای آن ندارید. اگر بخواهید باردیگر برای آن هزینه کنید، ممکنست که سازمان بازرسی بیاید و بگوید چرا دارید اتلاف می کنید؟ بازی پنج میلیارد تومان ارزش داشته، شما پنج میلیارد دادید و دیگر نباید متممی به این قرارداد اضافه کنید. بنابراین، ماجرا به هم می پیچد.در حالی که در مدل سنتی، حتی سازمان برنامه و بودجه و بازرسی و دیگر نهادهایی که می خواهند ببینند کسی درست کار کرده، می گویند سه بازی باید می ساختی، این هم سه بازی، این هم فایل آن و این هم لینک انتشارش؛ محصول ساخته شده و مشکل خاصی وجود ندارد. در صورتیکه آن هزینه احتمالا می توانست در یک مدل حرفه ای تر صرف سرمایه گذاری در تولید بازی شود. این مدل متاسفانه در سیستم های حاکمیتی ما، تا آنجایی که من خبر دارم، تابحال عملیاتی نشده است. سال قبل در همان رویداد مقاومتی که ما در شهریور یک سال پیش در اصفهان برگزار کردیم، به سرمایه گذاران عرض کردم که رهبر انقلاب اسم سال را «سرمایه گذاری برای تولید» گذاشته اند، نه «سفارش برای تولید».این گفتگو ادامه دارد. منبع: kadodooni.ir 1405/07/05 13:47:02 5.0 / 5 5 تگهای خبر: آموزش , ارتباط , اكران , انتشار این مطلب کادودونی را می پسندید؟ (1) (0) تازه ترین مطالب مرتبط آقای صالحی! این فیلم را با این حجم از شوخی های رکیک با خانواده می بینید؟ برگزاری نشست شورای سیاست گذاری هفته سواد رسانه ای و اطلاعاتی ایران کتابخانه رکن سوم هویت فرهنگی ایران است رگبار و رعدوبرق ۴۸ ساعته در راه گلستان است سواحل خزر گرم تر می شود نظرات بینندگان در مورد این مطلب نظر شما در مورد این مطلب نام: ایمیل: نظر: سوال: = ۲ بعلاوه ۱