نخل گردانی روستای فدافن آیینی با دو قرن قدمت

نخل گردانی روستای فدافن آیینی با دو قرن قدمت كادو دونی: یكی از سنت‎های اصیل شهرستان كاشمر اجرای آیین نخل گردانی و دسته بنی اسد با دویست سال قدمت است كه توسط اهالی روستای فدافن از توابع بخش مركزی اجرا می‎شود.


به گزارش كادو دونی به نقل از ایسنا، آیین نخل گردانی كه برابر اسناد باقی مانده در كاشمر حداقل سابقه‎ای بیشتر از دو قرن دارد حالا فقط در روستای فدافن و در بعدازظهر دوازدهم محرم برگزار می‏ شود.
این آیین دارای شهرت خاصی است و در سال 1391 به شماره 826 در لیست میراث ناملموس كشور به ثبت رسید و الان یكی از حزن انگیز ترین آیین های سوگواری است و علاوه بر این، آیین دیگری نیز با نام دسته بنی اسد اجرا می ‏شود.
در همین خصوص رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری كاشمر به ایسنا اظهار داشت: آیین نخل گردانی همچون آیین هایی است كه در لیست میراث ناملموس كشور به ثبت رسیده است.
رضا یوسفی اضافه كرد: به رغم این كه همزمان با آیین نخل گردانی روستای فدافن مراسم دسته بنی اسد نیز انجام می‏ شود اما فقط آیین نخل‎گردانی به ثبت رسیده و حتی در سال 96 از لوح ثبتی مراسم نیز رونمایی گردید و الان از ارزش خاصی برخوردار می باشد.
وی بیان كرد: این مراسم دوازدهم محرم، همراه با مراسم خاص و باشكوهی از محل روستا آغاز و تا امامزاده سید مرتضی در شهر كاشمر ادامه دارد، این مراسم در حالی به روایت مردم فدافن عمری 200 ساله دارد كه تا اوایل قرن معاصر فقط در روستا برگزار می‎شد اما بعد از آن در كاشمر هم این مراسم اجرا می شود.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری كاشمر اظهار نمود: هرچند در بعضی مناطق نخل را برروی ماشین می‏گذارند و حركت می‎دهند اما در این روستا نخل برروی دوش حدود 30 نفر از اهالی قرار می‎گیرد.
وی با بیان این كه امروزه میراث فرهنگی لایه‎های ناملموسی را برای حفظ فرهنگ‎ها و معرفی جاذبه‎هایی كه در جنس ناملموس جوامع وجود دارد استخراج می كند، اظهار داشت: باید بتوانیم از این آیین‎های مذهبی برای جذب گردشگر و توریست به بهترین نحو استفاده نمائیم.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری كاشمر افزود: مراسم نخل گردانی و دسته بنی اسد عصر روز ۱۲محرم توسط اهالی روستای فدافن همراه با دسته بنی اسد برگزار می گردد و در طول حركت این مجموعه و برمبنای یك سنت قدیمی دسته بنی اسد، جریده ها و علامت ها توسط هیئت ابوالفضلی، نخل بزرگ توسط هیئت حیدری به حركت در می‎آید.
كاشمر از خرده فرهنگ‎های بسیار ارزشمندی برخوردار می باشد
در ادامه یك پژوهشگر بومی منطقه كاشمر به ایسنا اظهار داشت: كاشمر از خرده فرهنگ‎های بسیار ارزشمندی برخوردار است، پیشینه آیین نخل گردانی در روستای فدافن از توابع بخش مركزی كاشمر به بیشتر از دو قرن می رسد.
لیلا قرایی اضافه كرد: بر طبق آنچه از بزرگان روستا نقل شده تا حدود 100 سال قبل در روستا نخل دیگری با وزنی بیشتر از سه تُن بوده كه توسط 60 نفر حركت داده می‎شده اما طی سالیان قبل نخلی دیگر با وزن كمتری ساخته شد.
وی افزود: نخل چهار مهاركش دارد كه دو نفر در جلو و دو نفر در عقب قرار می گیرند و با عنایت به اینكه افراد زیر نخل مسیر خودرا نمی بینند مهاركش ها مسیر نخل را مشخص می‎كنند و در هنگامی كه قرار به ایستادن است، میخ می شوند تا نخل كنترل خودرا از دست ندهد.
وی با اشاره به این كه افراد زیر نخل، هنگامی كه نخل را روی زمین می‎گذارند نواهای "حیدر حیدر" "یا علی مدد" و "یا حسین" سر می دهند، عنوان كرد: در گذشته بالای نخل دو نفر سادات، چاوشی خوانی می‎كردند و كسی در داخل نخل زنگ را به صدا در می آورده البته افراد زیر نخل هم یا برای حركت دادن نخل نذر داشتند یا از توانایی جسمی برخوردار بودند.
قرایی اظهار نمود: این نخل با 72 تكه پارچه كه سمبل 72شهید دشت نینواست با عكس امام و آینه و پارچه های رنگارنگ و كتیبه هایی دور تا دور كه با نام ائمه تزئین می شود، كه این نحوه آذین بندی نشان از احترام مردم روستا به شخصیت این امام بزرگ است.
وی ادامه داد: اسبی سفید و قوی و خون آلود در قسمت جلوی این نخل به همراه ركاب دار قرار می گیرد كه اشاره به ذوالجناح امام حسین(ع) دارد كه معمولا همه دست اندركاران برگزاری این آیین قدیمی مطابق رسمی معمول آنرا از بزرگان خود به ارث برده اند.
این پژوهشگر بومی اظهار داشت: دراجرای آیین دسته بنی‎اسد، ابتدا گروه اشقیاء قرار دارند كه با اسب به تاخت می روند و پس از آن ذوالجناح است، كه با بستن پارچه های رنگی و زرین به گردنش، گوی نقره بر دمش، آینه ای بر پیشانی اش، شمشیر دو سر به شكل كمان بر روی گردنش و زدن سیب های سرخ بر دو سر شمشیر تزئین شده است.
وی اظهار نمود: همزمان با حركت نخل كه به باور مردم روستا تابوت حضرت سیدالشهداست؛ افرادی زنجیر زنان فریاد « حسین، حسین» سر داده و بر سر و سینه می زنند كه «حسین شهید شد» و این نوحه ها را به قدری تكرار می‎كنند تا دسته بنی اسد برای جمع آوری اجساد شهدای دشت كربلا وارد میدان شوند البته در جلوی نخل چند نفر كارشان بیل زدن است تا خار و یا سنگ موجود در راه را برای سهولت حركت جمعیت هموار كنند كه این افراد هم هنگام بیل زدن «علی علی» و «حیدر حیدر» می گویند تا نخل به مقصد برسد و وقتی نخل به مقصد رسید چون معتقدند، روح امام حسین می خواهد به آسمان برود نخل را می چرخانند.
این پژوهشگر افزود: بعد از اینكه دسته بنی اسد بر سر جنازه شهدا می رسد، فریاد می زنند «بنی اسد غوغا كنید، نعش حسین پیدا كنید» تا این كه به جایگاه می رسند و مشغول جمع آوری اجساد شهدا می شوند و در حین این كار نوحه خوانی نیز می كنند.
وی بیان كرد: این مراسم قبل تر فقط در روستای فدافن اجرا می شد ولی سال هاست كاشمری ها نیز از حركت دسته بنی اسد و اجرای آیین نخل گردانی در شهر بی نصیب نیستند.
قرایی در ادامه به جزئیات تاریخی دسته بنی اسد اشاره نمود و اظهار داشت: بر طبق آنچه در تاریخ آمده بنی‎اسد نام تیره‎ای از قبیله مشهور عرب است كه در قیام امام حسین(ع) به سه دسته موافق حضرت، مخالف و بی‎طرف تقسیم شدند.
قرایی اضافه كرد: بعد از شهادت سیدالشهدا و یاران ایشان، زنان بنی اسد كه جزء دسته بی‎طرفان بودند وقتی گذرشان به میدان جنگ افتاد و اجساد امام و یارانش را در زیر آفتاب سوزان مشاهده نمودند سخت تحت تأثیر قرار گرفته و به سرزمین غاضریه شتافتند و مردان خودرا برای دفن اجساد شهدا خبر كردند.
وی عنوان كرد: هرچند مردان قبیله از ترس ابن زیاد حاضر نشدند در خاك سپاری اجساد شركت كنند؛ اما زنان بنی اسد خود بیل و كلنگ برداشتند و به سمت كربلا حركت نمودند، بعد از مدت كوتاهی، وجدان مردان قبیله بیدار شده و به دنبال زنان حركت كرده و به دفن پیكر مطهر شهدا پرداختند.
این پژوهشگر بومی منطقه كاشمر اظهار داشت: این فداكاری بنی‎اسد سبب شهرت آنان در بین شیعیان جهان شده و مردم روستای فدافن با تاسی از این باور صدها سال است با نمایش آیین ها و حركت كجاوه هایی ضمن برگزاری عزاداری و سینه زنی، حركت سمبلیك دسته بنی اسد و نخل گردانی را در روز دوازدهم محرم اجرا می كنند و امسال نیز مسیر حركت این كاروان از خیابان قائم به سمت امامزاده سید حمزه(باغمزار) خواهد بود.




منبع:

1398/06/21
20:30:53
5.0 / 5
2909
تگهای خبر: شركت , صنایع دستی , عكس , فرهنگ
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۸ بعلاوه ۳
کادو

كادو دونی

فروش انواع کادو

kadodooni.ir - حقوق مادی و معنوی سایت كادو دونی محفوظ است